top of page

Propriyosepsiyon Nedir?

8 Ara 2024
2 dakikada okunur

Propriyosepsiyon, ilk defa İskoç nörolojist Sir Charles Bell tarafından, 6. duyu olarak adlandırılmıştır. Latincede ‘kendi başına olma’ anlamına gelmektedir. Propriosepsiyon genel olarak, kişinin motor kontrolü ile motor becerilerinin yönetilmesi olarak tanımlanabilir.


Görsel 1


Propriyoseptif duyu; vücudun uzayda hangi hızla hareket ettiği, zamanlamanın nasıl ayarlandığı, kasların ne kadar güç gösterdiği, vücudun ve vücut parçalarının uzayda nerede konumlandığı, vücut parçalarının diğer parçalarla nasıl bir ilişkide olduğu, kasların ne kadar ve hangi hızda gerildiği hakkında bilgiler de verir. Bu bilgiler kişiler tarafından yapılan hareketin temel bilgisini oluşturur. Propriyosepsiyon ile ilgili bir sorun varsa, bu motor becerilerinin geliştirilmesi önemlidir. Çünkü beyinleri ne yapmaları gerektiğini bilir, ancak vücutlarının nasıl yapacağını anlayamazlar.


Propriyoseptif sistem bireye, çevreye uyum ve adaptasyonu sağlamak için gerekli olan özellikleri kazandırır. Kişi gözlerini kapattığında eklemlerin hangi pozisyonda olduğunu anlamayı sağlayan duyudur. Propriyoseptif algı, vücudun ve eklemlerin reaksiyon zamanları, adalelerin gerilme anındaki zorlanış seviyesi ve ne kadar hızla gerildiği hakkında bilgiler verir. Hareket esnasında kaslar eklemler ve beyin birbirine uzaysal, mekânsal ve zamansal uyum içerisinde bilgiler aktarır. Bu bilgilerin uyumlu bir şekilde bütünleşmesi ile postür duruşu beceri ve kuvvet gerektiren aktiviteler gerçekleştirilir. Propriosepsiyonun ana reseptörünün kas iğciği olduğuna dair çalışmalar vardır. Bunun dışında propriosepsiyonda az ya da çok görevi olan diğer reseptörler golgi tendon organı, ruffini sonlanmaları, pacini cisimcikleri, meissner cisimcikleri, merkel sonlanmaları ve serbest sinir uçlarıdır. 


Propriyosepsiyon Türleri

Bilinçli Propriyosepsiyon 

Yapılan spor sırasında ya da günlük aktivitelerde eklem fonksiyonlarını düzenleyip, yapılmak istenilen davranışların düzenli ve kusursuz biçimde gerçekleştirilmesini sağlar.


Bilinç Altı Propriyosepsiyon 

Kas fonksiyonlarını ve refleksleri düzenleyerek, kasların reaksiyon zamanını ayarlamakla birlikte otomatikleşen vücut hareketlerini ortaya koymakta yardımcı olur.


Görsel 2


Propriyosepsiyonu Etkileyen Faktörler 

Yaş, yorgunluk, kilo, vücut ısısı, eklem dejenerasyonu ve düzenli egzersiz gibi faktörlerin etkilediği bilinmektedir. Ayrıca sıcaklık bu duyuyu iyi yönde etkilerken, soğukluğun tam tersi olumsuz yönde etkilediği söylenebilir. Egzersiz çalışmaları ile duyarlılık geliştirilerek propriyoseptif cevap hızlanır bu nedenle egzersiz eğitimleri propriyoseptif duyuyu olumlu yönde geliştirir. Yaşın ilerlemesi ise propriyoseptif duyuyu azalmaktadır. Çünkü eklem dejenerasyonları eklem ve bağ reseptörleri, menisküs ve eklem kıkırdağında yaşla birlikte hasar oluşmasıyla kas zayıflar bu yüzden motor nöron aktivitesinde azalma olur. Yorgunluğun da kas iğciği reseptörlerinin hassasiyetini azaltarak eklem pozisyonu ve hareket hissini değiştirdiği gözlemlenmiştir. Hastalar, kazaya eğimli kişiler, yaşlılar, çocuklar gibi görece dezavantajlı kişiler propriosepsiyon eğitiminden yararlanarak propriyosepsiyonu etkileyen faktörleri azaltabilirler. Propriyosepsiyon düzeyi daha düşük olan sporcularda sakatlanmalar daha sık görülmektedir. Ayrıca her insan farklı derecelerde propriyosepsiyon farkındalığına sahiptir. Bu nedenle propriosepsiyonun gelişmesini sağlayacak antrenman programlarının kullanılmasıyla sakatlanma oranlarının daha aşağı seviyelere indiği ve tedaviden yararlanma oranları yüksek seviyelere çıkarıldığı söylenilebilir. 


Ülkü Nur ATEŞ


KAYNAKÇA 







13 Yorum


chosen eva
chosen eva
1 gün önce

V79 khiến mình chú ý đến cách những nội dung thể thao được phân chia khi có nhiều môn thi đấu xuất hiện trong cùng một khu vực. Mình thường mở bóng đá trước để quan sát cách tên trận đấu và thông tin sự kiện được trình bày. Sau đó, mình chuyển sang eSports để xem cách các lựa chọn được nhận diện. Khi thay đổi nội dung, mình để ý đến vị trí tiêu đề và những thông tin xuất hiện bên cạnh từng sự kiện. Mình cũng quan tâm đến cách thanh điều hướng hỗ trợ việc chuyển giữa các nhóm. Qua những lần quan sát như vậy, mình dần ghi nhớ cách sắp xếp danh mục và…


Beğen

chosen eva
chosen eva
4 gün önce

Jun88 buzz khiến mình chú ý đến cách các nội dung được phân cấp khi một chuyên mục có nhiều lựa chọn nhỏ. Mình thường quan sát tên nhóm chính, vị trí những mục bên trong và cách sử dụng khoảng cách để phân biệt các cấp thông tin. Khi tìm hiểu Casino và Game bài, mình quan tâm đến việc các nội dung có được tổ chức theo một trình tự dễ nhận biết hay không. Mình cũng xem xét cách người đọc có thể quay lại danh sách chuyên mục sau khi mở một bài viết chi tiết. Với mình, việc phân tầng hợp lý sẽ giúp người xem hình dung cấu trúc tổng thể và tiếp tục tìm…


Beğen

EEJL ay nakapukaw ng aking pansin sa paraan ng pagpapakita ng kasalukuyang lokasyon sa loob ng isang navigation system. Kapag sinusuri ang Sports at E-Sports, nakatuon ako sa posisyon ng mga pangalan sa menu at sa dilaw na guhit na nagpapahiwatig ng napiling seksiyon. Mahalaga na malinaw ang ganitong palatandaan upang madaling maunawaan kung aling bahagi ang kasalukuyang binubuksan. Interesado rin akong makita kung pare-pareho ang pagitan ng mga menu item at kung sapat ang laki ng mga titik. Sa aking pananaw, ang maayos na navigation bar ay dapat makatulong sa paglipat ng kategorya habang pinananatiling malinaw ang direksiyon ng gumagamit.


Beğen

Khi tìm hiểu phần tài khoản, tôi chú ý cách nền tảng phân biệt thông tin cá nhân với các chức năng quản lý giao dịch. Một hệ thống có nhiều mục cần được tổ chức theo nhóm dễ hiểu để người dùng không mất thời gian xác định vị trí cần truy cập. Tôi quan sát khu vực số dư, lịch sử hoạt động và những thông tin liên quan đến trạng thái tài khoản. Sau đó, tôi chuyển sang Thể Thao, Casino và Bắn Cá để xem các đường dẫn quay lại khu vực chức năng có được duy trì thuận tiện hay không. Sự tách biệt giữa nội dung giải trí và thông tin quản lý giúp…

Beğen

https://go8.you/ làm mình quan tâm đến cách thói quen sử dụng được duy trì khi mình chuyển sang app. Có lúc mình bắt đầu với Casino rồi chuyển sang Xổ số trước khi tiếp tục với Bắn cá trên màn hình nhỏ. Mình chủ yếu dựa vào cách các khu vực chính được nhận diện và nối với nhau, thay vì ghi nhớ vị trí cụ thể của từng thành phần. Khi phạm vi thay đổi, mình xác định lại hướng rồi mới tiếp tục. Với mình, cách này giúp việc sử dụng app có sự tiếp nối với những lần truy cập trước, bởi dù bố cục được thu gọn thì mình vẫn có thể dựa vào cấu trúc tổng…

Beğen
bottom of page